Tim de Greve, Lezing 8 december 2011 – Beslag en executierecht

Het beslag- en executierecht behoort volgens mr. De Greve tot de meest boeiende gedeelten van het recht, mede omdat het Nederlandse recht op dit gebied waanzinnig veel mogelijkheden biedt. Om die mogelijkheden evenwel in zijn volledigheid te kunnen benutten is het van belang dat de jurist in staat is zich in beslag en executie gerelateerde kwesties niet enkel te laten leiden door de juridische karakteristieken ervan. Een praktische benadering die tevens andere perspectieven erin betrekt is dan ook een vereiste voor succes.

Wat betekend dit nu precies? Hoewel de wet voor de jurist een belangrijk handvat is, is wat daarin staat voor de cliënt minder interessant. Cliënten willen weten wat een jurist in de praktijk voor hen kan betekenen en hoe hij ‘zijn centen’ weer terugkrijgt. De wet is dan wel de eerste bron waar men als jurist naar kijkt, maar het moet niet de enige bron zijn. In de praktijk zijn er veel meer bronnen voor handen, waarvan Google, Google Maps, de Kamer van Koophandel, het kadaster en www.rechtspraak.nl enkele voorbeelden zijn. Door ook dergelijke bronnen te raadplegen, zal men zich meer kunnen verdiepen in de tegenpartij. In de praktijk blijkt het erg belangrijk om je als jurist van de schuldeiser te verdiepen in de schuldenaar, het is essentieel om de tegenpartij te leren kennen.

Pas als men zich in de tegenpartij heeft verdiept, moet bekeken worden hoe de zaak juridisch aangepakt kan worden. Iedereen kijkt natuurlijk met een andere bril naar dezelfde zaak, maar men moet als jurist altijd kritisch blijven naar de wet, want met het logisch gebruiken van je verstand blijkt er veel meer te kunnen dan je op het eerste gezicht denkt. Voor een goede jurist is het dan ook belangrijk om ook vanuit een economisch oogpunt naar een zaak te kunnen kijken. Als eenmaal de economische slag is ontdekt, kan men dit daarna in het juridisch kader plaatsen.

Maar hoeveel is er op het gebied van beslag dan mogelijk? Neem bijvoorbeeld een rijke zakenman met golf als zijn grote hobby. Op het moment dat hij zijn schulden niet betaald, kan er bijvoorbeeld beslag gelegd worden op zijn bar-tegoed op de golfclub. Of het kan zomaar gebeuren dat op een groot huwelijk de laatste persoon in de rij vrienden en familie de deurwaarder is, die beslag komt leggen op de net ontvangen huwelijkscadeaus. Dit klinkt misschien onwaarschijnlijk, maar zoals mr. De Greve al had aangegeven, er kan in de praktijk echt meer dan men op het eerste gezicht denkt. Het kan dus niet voorkomen dat een jurist een cliënt niet kan helpen op het gebied van het verhaalsrecht. De juridische werkelijkheid blijkt redelijk flexibel, er zijn altijd wel mogelijkheden en dingen kunnen altijd anders als men naar een breder perspectief kijkt en scherp is op omgevingssignalen.

We kunnen dus concluderen dat juristen uitgedaagd moeten worden om zich te verplaatsen in de tegenpartij en vooral ook met een economische blik naar de mogelijkheden van het verhaalsrecht moeten kijken. Indien men ook met een economische blik de wet bekijkt, komt men erachter dat de wet meer mogelijkheden biedt dan wanneer men alleen vanuit een juridisch oogpunt kijkt.

Uit deze interessante en levendige lezing blijkt maar weer dat men als jurist de fijne kneepjes van het vak vooral in de praktijk moet leren.