Terugblik


Verslag: Lezing ‘De juridische impact van blockchain en Bitcoin’

Tijdens de lezing kwam allereerst de vraag aan de orde hoe wij de Bitcoin juridisch moeten duiden. Hoewel Bitcoin wel een economische waarde vertegenwoordigt en gebruikt wordt als ruilmiddel, kan de Bitcoin niet als wettig betaalmiddel worden aangemerkt. Geld moet namelijk centraal worden uitgegeven, wat bij Bitcoin niet het geval is, en daarnaast is de wisselkoers te speculatief.

Volgens de heer Engelfriet kan de Bitcoin echter wel als zaak in de zin van artikel 3:2 BW worden gezien. Ter onderbouwing van deze stelling, verwees de heer Engelfriet naar het (strafrechtelijke) Runescape arrest. In dit arrest oordeelde de Hoge Raad namelijk dat een virtueel object als ‘goed’ kan worden aangemerkt, wanneer het een zekere waarde vertegenwoordigt en de eigenaar de feitelijke en exclusieve heerschappij over het (individuele) object heeft. Nu Bitcoins aan deze vereisten voldoen, kunnen zij volgens de heer Engelfriet worden aangemerkt als (geprogrammeerde) stoffelijke objecten, die voor menselijke beheersing vatbaar zijn.

Tijdens de lezing kwam ook de ‘blockchain’ aan bod. Blockchain is de technologie achter Bitcoin. Alle transacties die via het netwerk gedaan zijn, worden opgeslagen. Het netwerk wordt niet door één centrale instantie beheerd, maar door alle computers die deel uitmaken van het netwerk. Blockchain is dus een gedecentraliseerd netwerk. Het voordeel van blockchain is dat het fraude en corruptie in zekere zin tegengaat. Blockchain werkt namelijk via een democratisch systeem: iedere computer heeft een kopie van de boekhouding en elke transactie wordt geverifieerd door de meerderheid van het aantal ‘stemmen’ dat de computers gezamenlijk uitdelen. Het aantal stemmen wordt bepaald door rekenkracht. Iedereen die Bitcoins heeft, gebruikt rekenkracht, waardoor zijn computer (automatisch) kan meestemmen. Om een transactie te laten goedkeuren is minstens 51% van het aanstal stemmen nodig. Één persoon kan echter nooit 51% van de stemmen hebben, waardoor het proces niet gemanipuleerd kan worden.

Als afsluiting van de lezing, ging de heer Engelfriet in op het onderwerp 'slimme contracten'. In het slimme contract wordt opgeslagen welke partijen koper dan wel verkoper zijn, om wat voor soort transactie het gaat en wanneer het koopcontract uiterlijk moet zijn nagekomen. Het slimme contract voorkomt dat een partij zijn contractuele verplichting niet nakomt, omdat de blockchain ervoor zorgt dat het contract wordt nagekomen op de manier zoals de partijen dat daadwerkelijk hebben bedoeld. Het probleem is echter dat het slimme contract geen rekening houdt met onvoorziene situaties en de computer tevens niet in staat is empathie te voelen voor een partij. Wanneer een partij dus een ‘begrijpelijke’ reden heeft om niet na te komen (bijvoorbeeld bij dwaling of bedrog), dan is het slimme contract niet in staat daarmee rekening te houden en zal er alsnog moeten worden nakomen. Om het slimme contract dus goed te kunnen laten functioneren, is het nodig dat er eerst flexibiliteit in het systeem wordt ingebouwd.

Het was een geslaagde lezing en we hebben de avond goed afgesloten met een borrel bij de Barrera!

Wij danken de heer Engelfriet voor de interessante lezing en de aanwezigen voor hun belangstelling.